13.5.–22.10.2023

Water Cities Rotterdam

by Kunlé Adeyemi
Adresse
Musempark 25, Rotterdam 3015 CB
Öffnungszeiten
Di–Mi 10–17 Uhr, Do 10–21 Uhr, Fr–So 10–17 Uhr

Bezoek vanaf 14 mei 2023 Waterstad Rotterdam. By Kunlé Adeyemi, een drijvende proeftuin waarin het Nieuwe Instituut in Rotterdam in samenwerking met het Amsterdamse bureau NLÉ van architect Kunlé Adeyemi een platform biedt aan mogelijke lokale reacties op het wereldwijde klimaatprobleem. Adeyemi doet al meer dan tien jaar onderzoek naar de effecten van snelle verstedelijking in combinatie met een stijgend waterpeil in Afrikaanse steden. Op basis hiervan ontwikkelde hij MFS IIR – Waterstad Rotterdam, een installatie van drijvende paviljoens te bezoeken in de vijvers van het Nieuwe Instituut. In de gelijktijdige tentoonstelling zijn historische en actuele voorbeelden te zien van mogelijkheden voor leven en ontwerpen op — en met — het almaar stijgende water. Met werk van onder anderen Studio Makkink & Bey, Shertise Solano en de Rijkscollectie voor Architectuur en Stedenbouw.

Het stijgen van de zeespiegel vormt een acute bedreiging voor het leven in waterrijke gebieden, kuststroken en steden, van Rotterdam tot Lagos, de Filipijnen en Bonaire. Het is voor architecten, ontwerpers en kunstenaars overal ter wereld aanleiding om deze urgentie om te zetten in innovaties.

Kunlé Adeyemi is geboren in Nigeria en woont en werkt met zijn bureau NLÉ in Nederland. Hij doet al tien jaar onderzoek naar de relatie tussen water en steden, de stijgende zeespiegel en woningnood. Hij kijkt naar Afrikaanse watersteden waar razendsnelle verstedelijking en een stijgende waterspiegel tot zowel grote uitdagingen als innovatieve oplossingen leiden. Op basis hiervan heeft hij een drijvend bouwsysteem ontwikkeld dat als prototype eerder te zien was in Lagos en dat op de Biënnale van Venetië in 2016 de Zilveren Leeuw won. Nu zijn de drijvende paviljoens onder de naam MFS IIR – Waterstad Rotterdam voor het eerst in Nederland, bij het Nieuwe Instituut.

In samenwerking met landschapsarchitect en kunstenaar Thijs de Zeeuw wordt met een ingreep aan de bodem, de onzichtbare vijfde gevel van een drijvend bouwwerk, de biodiversiteit van de vijvers versterkt. Natuuroptimist De Zeeuw laat ons bovendien naar onszelf kijken zoals vissen dat zouden doen. Ontwerpstudio Opperclaes is verantwoordelijk voor het grafisch ontwerp van de speciale bekleding van de paviljoens gemaakt in samenwerking met de jongeren community van STORE.

In de tentoonstelling in het instituut zijn voorbeelden van bouwen op het water te zien uit de Rijkscollectie voor Nederlandse Architectuur en Stedenbouw, van een drijvende fietsenstalling in Amsterdam tot complete stadsuitbreidingen. Water fascineert architecten al eeuwen als bouwlocatie of inspiratiebron. Klimaatverandering dwingt ons inmiddels om manieren te vinden om te bouwen mét het stijgende water, in plaats van het te zien als een element dat getemd, dan wel bevochten kan worden.

Architecten Enrico en Luzia Hartsuyker-Curjel maakten in de jaren zestig al eens een studie voor een compacte, flexibele en duurzame stad op zee die zou moeten verrijzen voor de kust bij Wassenaar. Bureau Benthem Crouwel bouwde in de jaren tachtig een opvallende maquette van Lego-steentjes, waarin de ontwerpers zich voorstelden hoe een drijvende villa met drijvers, schokbrekers en veren zou kunnen worden toegerust om de golfslag van de beoogde bouwlocatie op de Nieuwe Maas te weerstaan. Stedenbouwkundige Hans Lüning zag in Indonesië hoe belangrijk waterwegen zijn voor de lokale infrastructuur van een eiland als Borneo. In zijn tekeningen voor de wederopbouw na de Tweede Wereldoorlog hield hij rekening met de essentiële rol van de rivier en de verwachte bevolkingsgroei: een combinatie die ontwerpers over de hele wereld vijfenzeventig jaar later nog altijd dwingt om vindingrijk te zijn.